५ जून - जागतिक पर्यावरण दिन विशेष

या पर्यावरण दिनी आपण सर्वजण एकच संकल्प करूया

"निसर्गाकडून फक्त घ्यायचे नाही, तर निसर्गाला काहीतरी द्यायचेही आहे!"

चला, छोटे बदल करूया आणि एका सुंदर, हिरव्यागार भविष्याची सुरुवात करूया.
पत्रकार महेंद्र जाधव

World Environment Day, journalist Mahendra Jadhav, Wai ,satara, shivshahi news,

शिवशाही वृत्तसेवा, वाई (प्रतिनिधी शुभम कोदे)

निसर्ग आपल्याला भरभरून देतो, पण आज बदलत्या हवामानामुळे आणि वाढत्या प्रदूषणामुळे हाच निसर्ग संकटात सापडला आहे. दरवर्षी ५ जून रोजी आपण 'जागतिक पर्यावरण दिन' साजरा करतो. भाषणे होतात, मोठे संकल्प केले जातात, पण हे संकल्प फक्त त्या एका दिवसापुरतेच मर्यादित राहतात. खऱ्या अर्थाने पर्यावरण वाचवायचे असेल, तर आपल्याला मोठ्या घोषणांची नाही, तर दैनंदिन जीवनातील छोट्या छोट्या कृतींची गरज आहे.

आपल्या लाइफस्टाईलमध्ये केलेले काही छोटे बदल संपूर्ण पृथ्वीवर मोठा आणि सकारात्मक प्रभाव टाकू शकतात.

प्लास्टिकला म्हणा 'बाय-बाय'

प्लास्टिक कचरा ही आजच्या काळातील सर्वात मोठी समस्या आहे. बाजारात जाताना घरातूनच कापडी किंवा ज्यूटची पिशवी सोबत ठेवा. जर प्रत्येक व्यक्तीने प्लास्टिक पिशव्यांचा वापर नाकारला, तर कचरा डेपोत जाणारे टनभर प्लास्टिक कमी होईल आणि पर्यायाने जलचरांचे व प्राण्यांचे प्राण वाचतील.

पाण्याचा थेंब अन् थेंब वाचवा

पाणी हेच जीवन आहे, पण आपण ते खूप बेजबाबदारपणे वापरतो.ब्रश करताना किंवा भांडी घासताना नळ चालू ठेवू नका. वाहने धुण्यासाठी पाईपऐवजी बादलीचा वापर करा. घराच्या छतावर 'रेन वॉटर हार्वेस्टिंग' (पाणी जिरवा) पद्धत वापरा. पाण्याचा अपव्यय थांबल्यास भविष्यातील पाणीटंचाईचे संकट टळू शकते आणि भूगर्भातील पाण्याची पातळी वाढण्यास मदत होईल.

'एक कुटुंब, एक झाड'

केवळ वृक्षारोपण करून चालणार नाही, तर त्यांचे आपल्या लेकराप्रमाणे संगोपन करणे गरजेचे आहे. आपल्या किंवा मुलांच्या वाढदिवसानिमित्त, किंवा कोणत्याही शुभप्रसंगी किमान एक झाड लावा आणि ते जगवण्याची जबाबदारी घ्या. जर जागा नसेल, तर गॅलरीमध्ये छोटी रोपे लावा. झाडे हवेतील कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेतात आणि आपल्याला शुद्ध ऑक्सिजन देतात. यामुळे हवेची गुणवत्ता सुधारेल आणि पक्षांना हक्काचे घर मिळेल.

वीज वाचवा, पर्यावरण वाचवा

विजेची निर्मिती करताना मोठ्या प्रमाणावर कोळसा जाळला जातो, ज्यामुळे प्रदूषण होते. गरजेव्यतिरिक्त चालू असणारे दिवे, पंखे, एसी ताबडतोब बंद करा.घरात एलईडी (LED) बल्बचा वापर करा. नैसर्गिक सूर्यप्रकाशाचा पुरेपूर वापर करा. यामुळे केवळ तुमचे विजेचे बिल कमी होणार नाही, तर कार्बन उत्सर्जन कमी होऊन जागतिक तापमानवाढीला (Global Warming) आळा बसेल.

ओला आणि सुका कचरा वर्गीकरण

कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन ही काळाची गरज आहे. घरातच ओला आणि सुका कचरा वेगवेगळ्या डब्यात ठेवा. ओल्या कचऱ्यापासून घरच्या घरी कंपोस्ट खत तयार करा, जे तुमच्या झाडांसाठी अमृत ठरेल. कचऱ्याचे प्रमाण कमी होईल, शहरांमधील कचऱ्याचे डोंगर नष्ट होतील आणि दुर्गंधी व आजारांपासून सुटका होईल.

थोडक्यात काय तर...

पर्यावरण रक्षण ही केवळ सरकार किंवा पर्यावरणवाद्यांची जबाबदारी नाही. आपली पृथ्वी वाचवण्यासाठी आपल्याला स्वतःपासून सुरुवात करावी लागेल. आपण घेतलेला प्रत्येक छोटा निर्णय — मग तो नळ बंद करण्याचा असो वा कापडी पिशवी वापरण्याचा — निसर्गासाठी खूप मोठा ठरतो.

-----------------------