मकरंद पाटलांच्या नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह १२ नगरसेवक आले पण सेनापती पडला

वाईत राष्ट्रवादीच्या डॉ. कदमांचा बळी - राष्ट्रवादीच्या अंतर्गत बंडाळीचा भाजपला फायदा

Minister makarand Patil, municipality election results, Wai, satara, Shivshahi news,

शिवशाही वृत्तसेवा, वाई (प्रतिनिधी शुभम कोदे)

वाई नगरपरिषद निवडणुकीतील डॉ. नितीन कदम यांचा पराभव हा केवळ एका उमेदवाराचा पराभव नसून तो राष्ट्रवादी (अजित पवार) गटाच्या स्थानिक गणितांचा आणि 'अति-आत्मविश्वासाचा' झालेला मोठा अपघात आहे. वाईच्या राजकारणात 'तीर्थक्षेत्र विकास आघाडी' ही नेहमीच प्रभावी राहिली आहे. मात्र, यावेळी या आघाडीच्या सुत्रधारांनी डॉ. नितीन कदम यांना उमेदवारी देताना जमिनीवरील वास्तव दुर्लक्षित केले. आघाडीच्या नेत्यांनी कार्यकर्त्यांना विश्वासात न घेता घेतलेला निर्णय हा 'लादलेला उमेदवार' अशी प्रतिमा तयार करण्यास कारणीभूत ठरला.

अनिल सावंत यांच्या विजयामागे भाजपची सूक्ष्म रणनीती होती. राष्ट्रवादीचे कार्यकर्ते जेव्हा अंतर्गत वादात गुंतले होते, तेव्हा भाजप आणि त्यांच्या समर्थकांनी प्रत्येक प्रभागात जाऊन डॉ. कदम यांच्या विरोधात नाराजीचा सूर अधिक तीव्र केला. अनिल सावंत यांनी 'स्थानिक विरुद्ध उपरा' किंवा 'कार्यकर्ता विरुद्ध प्रस्थापित' असे स्वरूप निवडणुकीला दिले, ज्याचा फायदा त्यांना झाला.

डॉ. कदम यांच्या पराभवाचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे त्यांच्याच पक्षातील 'कार्यकर्त्यांची 'छुप्या' पद्धतीने झालेली बंडाळी'. पक्षाचे काही पदाधिकारी व्यासपीठावर डॉ. कदमांच्या सोबत होते, पण प्रत्यक्षात त्यांची रसद आणि रॅलीतील उत्साह शून्य होता. २१५९ मतांचा मोठा फरक हा स्पष्ट करतो की, राष्ट्रवादीच्या हक्काच्या मतपेटीला खिंडार पडले आहे आणि ते घरच्यांनीच पाडले आहे. डॉ. नितीन कदम यांना उमेदवारी देताना आघाडीच्या प्रमुखांनी त्यांना विजयाची खात्री दिली होती. मात्र, ऐन निवडणुकीच्या रणधुमाळीत डॉ. कदमांना रसद आणि कार्यकर्त्यांची साथ पुरवताना प्रमुखांनी आखडता हात घेतल्याचे बोलले जात आहे. "उमेदवारी देण्यात फसगत झाली" हा जो आरोप होत आहे, तो असा की डॉ. कदमांना 'बळीचा बकरा' बनवून स्वतःची राजकीय सोय लावून घेतली गेली का? स्थानिक पातळीवर अशी चर्चा रंगली आहे की, डॉ. नितीन कदम यांना उमेदवारी देऊन त्यांचे राजकीय खच्चीकरण करण्याचा हा एक प्रयत्न होता का?

राज्यात अजित पवार यांची ताकद मोठी असली तरी, वाईमध्ये त्यांच्या नावाचा करिश्मा स्थानिक नेत्यांच्या गटबाजीमुळे फिका पडला. मतदारांनी केवळ पक्षाचा चेहरा न पाहता, उमेदवाराची स्थानिक पकड आणि त्याला मिळणारा कार्यकर्त्यांचा पाठिंबा पाहिला, जिथे डॉ. कदम कमी पडले. या पराभवामुळे वाईच्या राजकारणात राष्ट्रवादी (अजित पवार) गटाच्या वर्चस्वाला मोठा तडा गेला आहे. अनिल सावंत यांचा विजय हा केवळ भाजपचा विजय नसून, तो तीर्थक्षेत्र आघाडीच्या मनमानी कारभारावर मतदारांनी ओढलेला ओढलेला ताशेरा आहे.

वाई हा मंत्री मकरंद पाटील यांचा अभेद्य बालेकिल्ला समजला जात असे. मात्र, या निवडणुकीत राष्ट्रवादी (अजित पवार) गटाचे १२ नगरसेवक निवडून येऊनही, मुख्य नगराध्यक्ष पदाचा उमेदवार हरणे हा मकरंद पाटलांच्या नेतृत्वावर मतदारांनी मारलेला मोठा टोला आहे. मकरंद पाटील एकाकी खिंड लढवत होते आणि दुसरीकडे भाजपने मंत्र्यांची फौज उतरवली होती, हे नियोजन राष्ट्रवादीला भारी पडले.

डॉ. नितीन कदम यांच्या पराभवात बाहेरच्यांपेक्षा 'घरभेद्यांनी' मोठी भूमिका बजावल्याचे स्पष्ट दिसत आहे. राष्ट्रवादीचे अनेक स्थानिक पदाधिकारी आणि प्रस्थापित कार्यकर्ते डॉ. कदम यांच्या उमेदवारीने नाराज होते. प्रचारात अनेक जण केवळ फोटो काढण्यापुरते सोबत होते, पण प्रत्यक्षात 'आतल्या गठात' त्यांनी भाजपच्या अनिल सावंतांना मदत केल्याची चर्चा आता उघडपणे वाईच्या नाक्यानाक्यावर सुरू आहे.

अनिल सावंत यांनी केवळ भाजपच्या लाटेवर अवलंबून न राहता, तीर्थक्षेत्र आघाडीच्या गेल्या अनेक वर्षांच्या कारभारातील उणिवा शोधून काढल्या. त्यांनी थेट मतदारांशी संपर्क साधला आणि आपण 'प्रस्थापितांच्या विरोधात उभा असलेला सर्वसामान्यांचा चेहरा' आहोत, हे बिंबवण्यात ते यशस्वी झाले. २१५९ मतांचे अंतर हे दर्शवते की, मतदारांनी केवळ राष्ट्रवादीला नाकारले नाही तर अनिल सावंतांना मनापासून स्वीकारले.

राज्यात जरी भाजप आणि राष्ट्रवादी (अजित पवार) एकत्र असले, तरी वाईमध्ये हा सामना 'फ्रेंडली' नव्हता तर 'प्राणघातक' होता. भाजपने राष्ट्रवादीच्या (अजित पवार गट) बालेकिल्ल्यात घुसून त्यांचाच नगराध्यक्ष पाडला, हे भविष्यातील विधानसभा निवडणुकीसाठी मकरंद पाटलांना मोठे आव्हान ठरणार आहे.

डॉ. नितीन कदम यांचा पराभव हा त्यांच्या व्यक्तिमत्वाचा पराभव नसून, तो 'तीर्थक्षेत्र आघाडी'च्या अति-आत्मविश्वासाचा आणि अंतर्गत गटबाजीचा विजय आहे. जर राष्ट्रवादीने वेळीच सावध होऊन कार्यकर्त्यांमधील नाराजी दूर केली नाही, तर हा बालेकिल्ला कायमचा हातातून जाण्याची चिन्हे आहेत.

वाई हा मंत्री मकरंद पाटील यांचा अभेद्य बालेकिल्ला समजला जात असे. मात्र, या निवडणुकीत राष्ट्रवादी (अजित पवार) गटाचे १२ नगरसेवक निवडून येऊनही, मुख्य नगराध्यक्ष पदाचा उमेदवार हरणे हा मकरंद पाटलांच्या नेतृत्वावर मतदारांनी मारलेला मोठा टोला आहे. मकरंद पाटील एकाकी खिंड लढवत होते आणि दुसरीकडे भाजपने मंत्र्यांची फौज उतरवली होती, हे नियोजन राष्ट्रवादीला भारी पडले.

जर डॉ. कदम यांनी भविष्यात सक्रिय राहायचे असेल, तर त्यांना आधी स्वतःच्याच आघाडीतील 'विभीषणांचा' शोध घ्यावा लागेल आणि कार्यकर्त्यांशी नव्याने नाळ जोडावी लागेल.

---------------------